برای سرویس اجاق گاز نمی توان یک زمان ثابت برای همه دستگاه ها تعیین کرد؛ میزان استفاده، مدل اجاق، شرایط آشپزخانه و وضعیت شعله ها روی فاصله سرویس تأثیر دارند. با این حال، برای یک اجاق گاز خانگی بهتر است نظافت سرشعله ها و قطعات قابل دسترس به صورت منظم انجام شود و تقریباً سالی یک بار نیز دستگاه از نظر عملکرد و ایمنی بررسی شود. اگر شعله زرد شده، فندک دیر عمل می کند، شعله خاموش می شود یا بوی غیرعادی گاز احساس می کنید، نباید تا موعد سرویس بعدی صبر کرد.
در واقع بهترین زمان سرویس فقط با تقویم تعیین نمی شود؛ رفتار خود اجاق گاز هم به شما می گوید چه زمانی نیاز به بررسی دارد.
سرویس اجاق گاز فقط تعمیر کردن نیست
خیلی ها زمانی سراغ سرویس کار می روند که اجاق دیگر روشن نمی شود. در حالی که هدف سرویس دوره ای، پیدا کردن مشکلات قبل از تبدیل شدن آن ها به خرابی جدی است.
در یک بررسی اصولی می توان وضعیت سرشعله، جرقه زن، قطعات ایمنی، عملکرد شعله و بخش های مرتبط با جریان گاز را ارزیابی کرد. اگر چند وسیله یا تجهیزات آشپزخانه نیز هم زمان دچار مشکل شده اند، استفاده از خدمات تعمیر تخصصی لوازم آشپزخانه در تهران کمک می کند عیب دستگاه ها به صورت تخصصی بررسی شود و هر مشکل به تعویض غیرضروری قطعه منتهی نشود.
CPSC نیز در توصیه های ایمنی خود، بازبینی حرفه ای سالانه وسایل سوخت سوز از جمله اجاق ها را به عنوان یک اقدام پیشگیرانه مطرح کرده است.
فاصله مناسب برای نگهداری اجاق گاز چقدر است؟
نگهداری اجاق گاز را بهتر است به چند سطح تقسیم کنیم.
بعد از سر رفتن غذا؛ تمیزکاری را عقب نیندازید
سر رفتن شیر، روغن یا مواد غذایی ممکن است منافذ مشعل را مسدود کند. بهتر است پس از سرد شدن کامل اجاق، آلودگی های اطراف مشعل پاک شوند.
Whirlpool توصیه می کند لکه های مواد غذایی بعد از سرد شدن اجاق تمیز شوند و سرشعله ها نیز به صورت دوره ای بررسی و تمیز شوند.
این کار ساده احتمال گرفتگی مشعل و ایجاد شعله نامنظم را کاهش می دهد.
هر چند هفته یک بار؛ سرشعله ها را نگاه کنید
اگر تقریباً هر روز آشپزی می کنید، لازم نیست برای بررسی وضعیت سرشعله منتظر خرابی دستگاه بمانید.
هر چند هفته یک بار به شکل شعله توجه کنید. منافذ مشعل باید تمیز باشند و کلاهک ها نیز درست در محل خود قرار گرفته باشند. بعد از شستن قطعات نیز آن ها را کاملاً خشک کنید.
GE تمیز کردن منظم سر مشعل را برای حفظ عملکرد مناسب اجاق توصیه می کند و تأکید دارد تجمع آلودگی می تواند روی عملکرد شعله اثر بگذارد.
حدود سالی یک بار؛ بازبینی تخصصی
اگر اجاق استفاده معمول خانگی دارد و هیچ نشانه خرابی خاصی دیده نمی شود، بررسی تخصصی سالانه می تواند برنامه مناسبی برای نگهداری پیشگیرانه باشد.
البته دستورالعمل سازنده دستگاه همیشه در اولویت است. بعضی مدل ها یا شرایط استفاده ممکن است نیاز متفاوتی داشته باشند.
اگر استفاده از اجاق بسیار سنگین است، مثلاً در طول روز چندین ساعت روشن می ماند، فاصله بررسی ها نیز می تواند کوتاه تر شود.

چه نشانه هایی می گویند نباید تا سرویس بعدی صبر کنید؟
مهم تر از زمان بندی ثابت، توجه به علائم دستگاه است. بعضی نشانه ها یعنی اجاق باید زودتر بررسی شود.
شعله زرد یا نامنظم شده است
شعله طبیعی یک اجاق سالم باید یکنواخت و پایدار باشد. اگر بخشی از مشعل روشن نمی شود یا شعله ناگهان تغییر کرده، ابتدا سرشعله و منافذ آن را بررسی کنید.
گرفتگی منافذ می تواند پخش گاز را مختل کند و باعث عملکرد نامناسب مشعل شود.
فندک دیر جرقه می زند
اگر قبلاً اجاق سریع روشن می شد اما حالا باید چند بار ولوم را بچرخانید، ممکن است اطراف الکترود کثیف یا مرطوب باشد یا مجموعه جرقه زن نیاز به بررسی داشته باشد.
ادامه استفاده از دستگاه بدون پیدا کردن علت، راه حل مناسبی نیست.
شعله بعد از رها کردن ولوم خاموش می شود
این وضعیت معمولاً نیاز به بررسی سیستم ایمنی شعله دارد. اگر بعد از چند ثانیه نگه داشتن ولوم باز هم شعله خاموش می شود، ممکن است ترموکوپل، بوبین یا نحوه رسیدن شعله به ترموکوپل مشکل داشته باشد.
برای مدل های برندمحور، استفاده از سرویس گاز آریستون یا سرویس کار آشنا با ساختار همان دستگاه اهمیت بیشتری پیدا می کند؛ چون قطعات و نحوه دسترسی به آن ها در مدل های مختلف یکسان نیست.
بوی گاز احساس می کنید
بوی مداوم گاز را نباید به زمان سرویس دوره ای موکول کرد. این موضوع یک مسئله ایمنی است.
اگر بوی شدید گاز وجود دارد، از ایجاد شعله یا جرقه و استفاده از کلیدهای برق خودداری کنید و از محیط فاصله بگیرید. بررسی محل نشتی را نیز به فرد متخصص بسپارید.
در سرویس دوره ای اجاق گاز چه چیزهایی باید بررسی شود؟
سرویس فقط به تمیز کردن صفحه اجاق محدود نمی شود. بسته به مدل و وضعیت دستگاه، سرویس کار ممکن است موارد زیر را بررسی کند:
- وضعیت سرشعله ها و منافذ خروج گاز؛
- عملکرد جرقه زن و الکترودها؛
- کیفیت و یکنواختی شعله؛
- عملکرد ترموکوپل و سیستم ایمنی؛
- وضعیت ولوم و شیرهای کنترل؛
- نشانه های احتمالی نشتی یا خرابی اتصالات؛
- عملکرد فر در اجاق های فردار.
هدف این بررسی پیدا کردن قطعه خراب نیست؛ گاهی فقط تمیزکاری، تنظیم یا اصلاح محل قرارگیری یک قطعه برای برطرف شدن مشکل کافی است.
آیا سرویس منظم عمر اجاق گاز را بیشتر می کند؟
نگهداری مناسب می تواند جلوی بخشی از مشکلات ناشی از آلودگی، گرفتگی و استفاده نادرست را بگیرد. برای مثال، تمیز نگه داشتن منافذ مشعل باعث می شود جریان گاز و شکل شعله تحت تأثیر تجمع مواد غذایی قرار نگیرد.
از طرف دیگر، بررسی زودهنگام ایرادهایی مثل جرقه ضعیف یا خاموش شدن شعله کمک می کند مشکل قبل از ایجاد خرابی جدی تر شناسایی شود.
این نکته مخصوصاً درباره قطعات ایمنی اهمیت دارد. اگر اجاق نشانه غیرعادی نشان می دهد، به امید اینکه «هنوز کار می کند» سرویس آن را عقب نیندازید.
بالاخره چه زمانی اجاق گاز را سرویس کنیم؟
برای یک اجاق خانگی، می توان برنامه ساده ای داشت: آلودگی ها را بعد از سرد شدن دستگاه پاک کنید، سرشعله ها را مرتب بررسی کنید و برای ارزیابی تخصصی، بازبینی تقریباً سالانه را در نظر بگیرید.
اما مهم ترین قانون این است که نشانه خرابی از تقویم مهم تر است. اگر شعله نامنظم شده، اجاق دیر روشن می شود، فندک درست کار نمی کند، شعله خاموش می شود یا بوی گاز وجود دارد، زمان سرویس همین حالاست؛ نه چند ماه بعد.
رسیدگی منظم به اجاق گاز هم عملکرد دستگاه را بهتر حفظ می کند و هم کمک می کند مشکلات کوچک قبل از تبدیل شدن به تعمیرات جدی تر شناسایی شوند.